Poznajcie Patronów Roku 2026

Sejm i Senat RP ogłosili patronów roku 2026, wskazując osoby oraz wydarzenia szczególnie ważne dla polskiej historii, kultury i tożsamości. Wśród nich znalazły się m.in. Jerzy Giedroyc, Józef Maksymilian Ossoliński, Józef Czapski, Sergiusz Piasecki, Ignacy Daszyński, Stanisław Staszic, Mieczysław Fogg i Andrzej Wajda. Rok 2026 będzie także Rokiem Miasta Gdyni, Robotniczych Protestów Czerwca 1976, Polskiego Radia, Polskiej Kolei oraz Profilaktyki Zdrowotnej.

ANDRZEJ WAJDA

Senat ustanowił rok 2026 Rokiem Andrzeja Wajdy, honorując jednego z najwybitniejszych polskich reżyserów, współtwórcę polskiej szkoły filmowej i kina moralnego niepokoju. Podkreślono, że jego dzieła ukształtowały polską pamięć historyczną i tożsamość kulturową, a sam Wajda stał się ambasadorem polskiej kultury na świecie. Jego filmy należą do kanonu światowego kina, a jako mentor wychował całe pokolenia twórców. Przypomniano także jego inne inicjatywy, m.in. powstanie Muzeum „Manggha”, oraz działalność publiczną jako senator I kadencji, w której realizował wartości obecne w swojej twórczości.

MIECZYSŁAW FOG

W 2026 r. przypada 125. rocznica urodzin Mieczysława Fogga, wybitnego piosenkarza, który sprzedał ponad 25 mln płyt i wykonał ponad 2 tys. utworów na kilkudziesięciu tysiącach koncertów w kraju i za granicą. Przed wojną był członkiem Chóru Dana i kabaretów, ustanawiając rekord sprzedaży płyt („To ostatnia niedziela” – ponad 100 tys. egz.). W 1920 r. walczył w wojnie polsko-bolszewickiej, podczas II wojny światowej był w AK i Powstaniu Warszawskim, otrzymując Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami, a w 1989 r. – Medal Sprawiedliwego wśród Narodów Świata. Po wojnie prowadził Cafe Fogg, z której nadawano audycje radiowe, był pierwszym artystą estradowym w TVP i występował w filmach.

STANISŁAW STASZIC

Senat przypomniał zasługi Stanisława Staszica w 200. rocznicę jego śmierci. Staszic — jeden z najwybitniejszych myślicieli polskiego oświecenia — był filozofem, pisarzem politycznym i publicystą, tłumaczem, geologiem, działaczem państwowym i pionierem spółdzielczości. Autor „Uwag nad życiem Jana Zamoyskiego” i „Przestrog dla Polski” wspierał reformy przed Sejmem Wielkim. Po rozbiorach prowadził badania geologiczne, tworząc pierwsze opracowania i mapy geologiczne ziem polskich, za co nazwano go „ojcem polskiej geologii”. Jako prezes Towarzystwa Przyjaciół Nauk przyczynił się do powstania Pałacu Staszica i pomnika Kopernika. W Królestwie Kongresowym współorganizował kluczowe instytucje edukacyjne i przemysłowe, modernizował górnictwo i hutnictwo. Jako właściciel ziemski tworzył pionierskie spółdzielnie rolnicze, znosił pańszczyznę. Swój majątek przeznaczył na cele społeczne.